Cosaint Sonraí

Tháinig an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí i bhfeidhm ar 25 Bealtaine 2018 agus cuireadh an Rialachán seo in ionad seanrialacha cosaint sonraí an Aontais Eorpaigh.

Tugann an rialachán nua a thuilleadh smachta do dhaoine ar a sonraí féin, rud a dhéantar trí chearta níos sainithe a leagan amach do dhaoine a bhfuil a n-eolas pearsanta bailithe agus próiseáilte le heagraíochtaí.

Is éard is brí le heolas pearsanta ná eolas gur féidir le daoine a úsáid d’fhonn duine a aithint. Cuimsíonn sé seo ainm, uimhir aitheantais, eolas áite (eolas áite atá bailithe le guthán póca, mar shampla) nó seoladh poist, stair bhrabhsála ar líne, íomhánna nó aon rud a bhaineann le aitheantas fisiciúil, aitheantas fiseolaíoch, aitheantas géiniteach, aitheantas meabhrach, aitheantas eacnamaíoch, aitheantas cultúrtha nó aitheantas sóisialta an duine.

Tá an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (RGCS) bunaithe ar bhunphrionsabail na cosanta sonraí a bhí ann faoin seanreachtaíocht. Cuireann na prionsabail seo in iúl go mbeidh sé riachtanach d’eagraíochtaí agus d’ghnóthaí na rudaí seo a leanas a dhéanamh:

  • Gan eolas nach bhfuil de dhíth ó dhuine a bhailiú muna mbainfear úsáid as
  • Eolas pearsanta a bhailiú ó dhuine go cothrom trí fhógra a thabhairt dó/di ar bhailiúchán an eolais agus cur síos a thabhairt ar chuspóir faoi leith an eolais
  • Gan sonraí a choinneáil níos faide ná mar atá de dhíth d’fhonn an cuspóir a bhaint amach
  • An t-eolas faoi leith a choinneáil slán.
  • Cóip de shonraí pearsanta an duine a sholáthar dó/di, má dhéantar iarratas air.

Conas iarratas RGCS a dhéanamh
Má tá tú ag iarraidh sonraí a bhaineann le do shonraí pearsanta a fháil a bhfuil an Roinn seo ag déanamh próiseála air, is féidir leat an Fhoirm Iarratais do Rochtain Ábhair a íoslódáíl trí chliceáil ar an nasc thíos.

Foirm Iarratais do Rochtain Ábhair
Seol an fhoirm chomhlánaithe trí ríomhphost chuig dataprotectionunit@drcd.gov.ie Ina theannta sin, is féidir an fhoirm chomhlánaithe a sheoladh, sa phost, chuig:

Foirm Iarratais do Rochtain Ábhair

Oifigeach Cosanta Sonraí
An Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail
Trinity Point
10-11 Sráid Laighean Theas
Baile Átha Cliath 2,
D02 EF85

Cén sórt eolais gur féidir liom a fháil trí iarratas RGCS?
Faoi rialacha RGCS, tá cearta níos láidre ag daoine:

  • Sonraí a fháil ar chonas a phróiseáiltear a n-eolas le heagraíochtaí agus le gnóthaí
  • Cóipeanna d’eolas pearsanta atá ag eagraíocht a bhaineann leis/léi a fháil.
  • Eolas mícheart, nó míchruinn, a cheartú. Má cheapann tú nach bhfuil do shonraí pearsanta i gceart nó nach eolas ábhartha é a thuilleadh, is féidir dul i dteagmháil linn trí ríomhphost, nó trí phost. Ba chóir duit an t-eolas pearsanta a bhaineann leis seo a leagan amach go soiléir agus na fáthanna a cheapann tú go bhfuil sé mícheart nó míchruinn a léiriú.
  • An t-eolas pearsanta atá ag eagraíocht a scriosadh i.e. nuair nach bhfuil fáth dlisteanach an t-eolas sin a choinneáil.
  • A n-eolas a fháil ó eagraíocht agus, ansin, an t-eolas sin a sheoladh chuig eagraíocht eile (InaistritheachtShonraí)
  • Agóid a dhéanamh maidir le próiseáil a n-eolas ag eagraíochti gcásanna faoi leith
  • Gan bheith faoi réir cinnteoireachta uathoibrithe, próifíliú san áireamh.

Cathain a gheobhaidh mé freagra?
Gheobhaidh tú litir bhuíochais ón Roinn nuair a dhearbhaíonn an Roinn go bhfuil do Fhoirm Iarratais do Rochtain Ábhair líonta isteach ina hiomlán agus nuair a dhearbhaíonn an Roinn d’aitheantas, é sin bunaithe ar an doiciméadacht a sholáthraigh tú. Gheobhaidh tú freagra laistigh de mhí féilire ach coimeádaimid an ceart againn féin síneadh ama a chur leis an spriocdháta suas go dtí dhá mhí más rud é gur iarratas casta é nó má tá go leor iarratas á bpróiseáil ag an Roinn ag an am sin. I gcásanna mar seo, cuirfimis ar an eolas tú an riachtanas chun síneadh ama a chur leis an spriocdháta laistigh de mhí ó fuair an Roinn an t-iarratas agus soláthróimid an chúis don mhoill.

Cén costas a ghearrfar le hiarratas RGCS a dhéanamh?
Más rud é go bhfuil an Fhoirm Iarratais do Rochtain Ábhair gan bhunús, iomarcach nó athráiteach, gearrfaidh an Roinn táille ar an iarratas ar táille í a bheidh bunaithe ar na costais riaracháin a bhain le soláthair an eolais. I ngach cás eile, beidh an tseirbhís seo saor in aisce.

DRCD Polasaí ar Chosaint Sonraí

Cén áit ar féidir liom  tuilleadh eolais faoi RGCS a fháil?
Tá eolas níos cumsithí ar fáil ar shuíomh gréasáin an Choimisinéara Cosanta Sonraí: www.dataprotection.ie